
بخش خبوشان از توابع شهرستان فاروج با 21 روستا و آبادی و افزون بر 15 هزار نفر جمعیت، با وجود ظرفیت های گردشگری و اقتصادی که دارد اما در شاخص های توسعه آن گونه که باید نتوانسته خودنمایی کند و هم چنان در محرومیت و خاموشی به سر می برد در این بین اهالی منطقه از داشته هایی می گویند که تاکنون مورد غفلت مسئولان واقع شده است.
تلاش برای مهاجرت معکوس
«صابری» یکی از اهالی روستای حصار اندف از توابع بخش خبوشان می گوید: با ایجاد مکان های فرهنگی، ورزشی، تفریحی و استفاده از ظرفیت های گردشگری روستاهای بخش خبوشان، می توان مهاجرت معکوس را محقق کرد وگرنه این مهم در حد حرف باقی می ماند.
یکی از اهالی روستای خواجه ها می گوید: هزینه کردن برای آبادانی روستاها بهترین سرمایه گذاری اقتصادی و اجتماعی برای رشد و توسعه شهرستان است.«احمدی» می افزاید: مسئولان باید به روستاها توجه ویژه ای داشته باشند و با برنامه ها و طرح های زیر بنایی، توسعه پایدار را در این مناطق رقم بزنند.
یکی از اهالی روستای قلعه صفا نیز می گوید: نبود مطالعه جامع و ناشناخته ماندن بسیاری از ظرفیت ها، به ویژه در حوزه گردشگری، مانع رشد اقتصادی در این بخش شده است.
«داوری» می افزاید: کمبود اماکن تفریحی، اقامتی و فرهنگی و توجه نکردن به آثار و ابنیه تاریخی و صنایع دستی به ضرر اقتصاد شهرستان است.
اجحاف در ظرفیت های منطقه
یک دانش آموخته باستان شناسی نیز در مورد ظرفیت های گردشگری این بخش می گوید: وجود آثار تاریخی تپه یام، قلعه علی آباد، چنار روستای اسفجیر و کشتی با چوخه 13 فروردین از ظرفیت هایی است که کمتر به آن توجه شده است.
«علی پرهیزگار» کهنه اوغاز و تپه یام را از مهم ترین آثار روایت کننده تاریخ منطقه معرفی می کند و میگوید: از مهم ترین محوطه های تاریخی شهرستان، تپه یام با 5 کیلومتر فاصله از شهر فاروج در فهرست آثار ملی ثبت شده است.
وی با اشاره به این که به ظرفیت گردشگری شهرستان در حد شایسته ای پرداخته نشده است، می افزاید: پس از گذشت سال های زیادی که از کاوش در این محوطه می گذرد لازم است مسئولان این فضاها را از رکود خارج کنند.
پرونده 6 اثر تاریخی با ارزش بخش خبوشان
در همین ارتباط، مسئول نمایندگی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری فاروج می گوید: در این شهرستان 210 اثر تاریخی با ارزش شناسایی شده است که از این تعداد 20 اثر به ثبت ملی رسیده است. «مجید سعیدیان» می افزاید: از مجموع 20 اثر به ثبت رسیده نیز 14 اثر مربوط به بخش مرکزی و 6 اثر در بخش خبوشان واقع است که پرونده 6 اثر تاریخی با ارزش بخش خبوشان تکمیل و در مرحله ثبت است.
وی تپه تاریخی یام را از جمله آثار تاریخی به ثبت رسیده در این بخش یاد می کند و می گوید: تپه یام یکی از مهم ترین آثار روایت کننده تاریخ منطقه، در حدود 5 کیلومتری شهر فاروج قرار دارد که در فهرست آثار ملی ثبت شده است.
وی می افزاید: قلعه علی آباد نیز در روستای یام از توابع بخش خبوشان واقع است که با توجه به نا امنی دوره صفوی تا اواخر دوره قاجار مورد استفاده بوده است.
چالش ها و ظرفیت ها
«فخاری» بخشدار خبوشان هم با اشاره به ظرفیت های گردشگری این بخش می افزاید: قلعه تاریخی علی آباد در 6 کیلومتری شمال شرق فاروج واقع است و در دوره صفوی ساخته شده که تا اواخر دوره قاجار مورد استفاده بوده است.
وی بنای امامزاده نورا... مرغزار، مشهور به سید مرشد را یکی دیگر از جاذبه های معنوی این بخش عنوان می کند.وی منطقه گردشگری روستای اسفجیر، روستاهای زیبای کوران، طبیعت بکر روستای قلعه صفا و درخت چنار کهنسال روستای اسفجیر را از دیگر جاذبه های گردشگری این بخش یاد می کند و ادامه می دهد: مراتع جنگلی و چشمه ها زیرساخت های گردشگری این بخش را فراهم میکند.وی با اشاره به چالش های بخش خبوشان برای رشد شاخص های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی می گوید: نبود مطالعه جامع و ناشناخته ماندن بسیاری از ظرفیت ها، فعال نبودن سازمان های مردم نهاد، تشکل ها و نهادهای مدنی، پایین بودن نرخ ولادت و ازدواج، بالا بودن نرخ طلاق و مهاجرت و قرار گرفتن در مسیر ترانزیت مواد مخدر، از جمله مشکلاتی است که برطرف شدن آن نیز به ایجاد زیر ساخت هایی نیاز دارد.
وی کمبود نیروی انسانی متخصص و ماهر، کمبود موسسه های فنی وحرفه ای، علمی – پژوهشی و کتابخانه های عمومی، بهره برداری نامناسب از ظرفیت های گردشگری و صنایع دستی، پایین بودن نرخ بهره وری، نبود زنجیره ارزش و صدمه پذیری بخش کشاورزی و کاهش جمعیت دامی را از دیگر چالش ها ی موجود برشمرد.
وی، استقرار نیافتن واحدهای صنعتی به ویژه صنایع بزرگ و مادر، تک محور بودن راه اصلی و نبود جاده مواصلاتی به مرز را از نقاط ضعف بخش می خواند و می افزاید: تا کنون از ظرفیت مرزی بودن این بخش استفاده مناسبی نشده است.
وی می گوید: با وجود تپه باستانی یام و نیز روستای خبوشان که وجه تسمیه بخش خبوشان به دلیل قدمت تاریخی و برخورداری از پشتوانه های تاریخی، فرهنگی، ورزشی، طبیعی، وجود اماکن باستانی، صنایع دستی و نقاط ویژه گردشگری است توسعه آن ها نیازمند توجه ویژه است.
وی کشتی چوخه امامزاده مرشد را از دیگر ظرفیت های فرهنگی بخش بر می شمرد و می افزاید: سابقه 200 ساله این حرکت فرهنگی، اخلاقی و ورزشی در این بخش نیازمند احیا و توجه دانست.
بخشدار خبوشان، توسعه خانه های عالم،کتابخانه های روستایی و پایگاه های مقاومت بسیج، توسعه شیوه های نوین آبیاری، یکپارچه سازی اراضی و مکانیزه کردن کشاورزی، کاهش نرخ افراد تحت پوشش نهادهای حمایتی از طریق توانمند سازی، تأمین آب شرب سالم و بهداشتی و بهبود مدیریت مصرف آب مناطق شهری و روستایی را از جمله پیشنهادها برای ارتقای شاخص های این بخش دانست.
وی، حذف مدارس خشتی و گلی و مقاوم سازی و استاندارد سازی فضاهای آموزشی، گسترش دفاتر آی سی تی روستایی، حفاظت و صیانت از منابع طبیعی، اراضی مستعد کشاورزی، توسعه و سرمایه گذاری وگردشگری، تأسیس مصلای شهر تیتکانلو و توجه ویژه به مرمت و بازسازی بقاع متبرکه را نیز از دیگر نیازهای این بخش برمی شمرد.
وی اعتبار اختصاص یافته به این بخش در 2 سال اخیر را، 138 میلیارد ریال عنوان می کند و می افزاید: 100 درصد این اعتبارات در مسیر رشد شاخص ها و توسعه و افزایش رفاه عمومی در بخش هزینه شده که از جمله آن ها آسفالت راه ارتباطی دهستان حصار به تیتکانلو بوده است.