printlogo


سهم راز و جرگلانی ها از معادن «باریت»؛ فقط یک نام
محمود نجاهی

 اگر به راز و جرگلان سفر کنید محرومیت آن را به وضوح می بینید، شهرستانی که مملو از ظرفیت های طبیعی است؛ ظرفیت هایی که باید شناسایی، مطالعه و در راستای توسعه مشاغل روستایی و محرومیت زدایی به کار گرفته شوند.
معادن «باریت» یکی از ذخایر معدنی و دارایی های راز و جرگلان در کنار نداشته هایش است.
معادن باریت یا همان سنگ گل حفاری که در حفر چاه های نفت کاربرد دارد در دهه 80 در روستاهای مرزی جرگلان کشف و استخراج شد و کورسوی امیدی بود برای اشتغال جوانانی که چند ماه از سال را در کلان شهرها کارگری می کردند.
حال که سال ها از آغاز استخراج و ارسال کامیون های حامل باریت می گذرد به جای اثرات مطلوب ایجاد اشتغال و بهره گیری از این ظرفیت، کوه ها و مراتع زخمی و چاه های عمیق رسوخ کرده در جان طبیعت راز و جرگلان به جا مانده و نقاط زیادی از مراتع فقیر، تخریب شده است.
کوه ها شکافته شده و پر نشده و چاه های عمیق حفر شده و تسطیح نشده است. کارگران زیادی که سال ها چکش و قلم به دست در تونل ها عرق ریخته اند بیکار شده اند و از وضعیت بیمه شان اطلاعی ندارند، حتی برخی هنوز حقوق شان را نگرفته اند و از همه دردناک تر برخی از معادن باریت به حال خود رها شده اند. یکی از اهالی روستای کلاته بهار که حدود ۵ سال در معدن باریت کار کرده است، می گوید: معدن باریت توسط یک فرد غیر بومی کشف و استخراج شد و در این سال ها بسیاری از جوانان روستا را  در معدن به کار گرفت و حالا منطقه را ترک کرده است.
«دادور» ادامه می دهد: برخی از کارگران از وضعیت بیمه شان اطلاعی ندارند و بیمه برای آن ها به طور کامل ثبت نشده است.
وی با اشاره به این که استخراج معدن با کمترین امکانات و ایمنی انجام گرفت تصریح می کند: برخی از کارگران در حین انجام کار دچار حادثه شدند و هنوز بابت کار از شرکت بهره بردار طلبکار هستیم.
یکی دیگر از اهالی می گوید: بسیاری از رگه های معدن باریت در راز و جرگلان کشف، استخراج و فعلا به صورت نیمه کاره رها شده است.
«حجی نور» که سال ها در معدن فعالیت داشته است، ادامه می دهد: افراد بومی و باتجربه زیادی وجود دارند که می توانند از معادن بهره برداری کنند و به کارگیری جوانان منطقه و واگذاری معدن به بهره برداران بومی بستر اشتغال را فراهم خواهد کرد.
وی ادامه می دهد: از بهره بردار قبلی که اکنون دچار گرفتاری ها و مسائل مالی شده است یک دستگاه بیل مکانیکی خریداری و در ازای آن مبلغی پرداخت و برای او در معدن کار کردیم اما بعد رفتن او از منطقه یکی از طلبکارانش بیل را توقیف کرد و مدتی است نمی توانیم از بیل مکانیکی استفاده کنیم.
با وجود این که معدن باریت به عنوان یک ظرفیت می توانست اشتغال آفرینی کند و باعث معرفی و رونق اقتصادی منطقه شود ولی باعث تخریب منابع طبیعی شده و استخراج باریت نیازمند سامان دهی است.در این باره رئیس اداره صنعت، معدن و تجارت راز و جرگلان می گوید: راز و جرگلان دارای ۷ معدن که یکی از آن ها سنگ لاشه باغلق و ۶ معدن دیگر باریت است.«جوان» با اشاره به این که همه معادنی که کشف و استخراج شده اند دارای مجوز بوده اند، تصریح می کند: میزان ذخیره باریت شهرستان ۷۰ هزار و ۵۰ تن و میزان ذخیره سنگ لاشه باغلق یک میلیون تن است و این معادن برای ۴۲ نفر اشتغال زایی اسمی داشته اند.
وی با بیان این که معادن فعال ما در شهرستان معدن باریت ساری ملا، معدن باریت یکه صعود و معدن سنگ لاشه باغلق هستند افزود: هم اکنون معادن بهار، قره قانلو، کرپشلی، یکه صعود، باغلق، ساری ملا و قره آقاج دارای پروانه بهره برداری هستند و هیچ کدام از معادن شهرستان که کشف شده  تمام نشده اند و دارای ذخیره معدنی هستند و برای واگذاری به بهره بردار، معادن در مزایده گذاشته شده اند.
وی با اشاره به این که طبق قانون معادن از بهره بردار حقوق دولتی گرفته می شود اظهار می کند: ۸۸ درصد از حقوق دولتی که به ازای هر تن سنگ استخراج شده دریافت و به حساب خزانه صنعت، معدن و تجارت واریز می شود و ۱۲ درصد از آن بابت جبران هزینه های ناشی از اکتشاف دریافت می گردد.
وی با بیان این که در خصوص بیمه کارگران پیگیری ها و توافقات لازم با اداره کار انجام شده است تا بیمه کارگران در واحدهای تولیدی و معادن مشکلی نداشته باشد می افزاید: از معادن باریت شهرستان که دارای پروانه بوده اند،  پروانه معادن بچه دره و بک سو به علت عدم عمل به تعهدات از سوی پیمانکار، باطل و سلب صلاحیت شده است.