آشفته بازار میوه و تره بار
نویسنده : اسدی

بازار میوه همیشه یکی از پرنوسان ترین بازارهای استان است، یک روز قیمت میوه و صیفی سر به فلک می کشد و روز دیگر قیمت ها در سراشیبی کاهش می افتد و به شدت افت می کند. با این که هر سال اعلام می شود، تولید محصولات در حال مدیریت و اجرای الگوی کشت در اولویت برنامه های کشاورزی است، اما هر سال نیز بخشی از این برنامه ها اجرایی نمی شود و همه چیز روال گذشته را طی می کند. به طورحتم، بخش مهمی از نوسان های این بازار رابطه مستقیمی با مدیریت بازار دارد، هرچند برخی معتقدند که قیمت ها در این بازار براساس عرضه و تقاضا مشخص می شود، اما نمی توان سیاست ها و برنامه ریزی های درست را که منجر به ثبات قیمت ها و مدیریت تولید می شود ، نادیده گرفت.
میدان میوه و تره بار که نبض تپنده توزیع محسوب می شود، این روزها شاهد تغییرات محسوسی در قیمت محصولات کشاورزی و باغی است.
قیمت صیفی جات با کاهش چشم گیری مواجه است که دلیل عمده آن باز هم همان داستان تکراری اجرا نشدن الگوی کشت و تولید محصولات پرآب طلب است که حاصل آن افت شدید قیمت کلم، کاهو و دیگر محصولات صیفی است. با این که غرفه داران میدان میوه و تره بار، قیمت عمده فروشی این محصولات را بین 500 تا 700 تومان ذکر می کنند، اما بررسی قیمت در خرده فروشی ها، حکایت از اختلاف بالا از عمده تا خرده فروشی دارد.
محصولی که با قیمت بسیار ناچیز از کشاورز خریداری می شود، با قیمت بالا و نامناسب هم به مصرف کننده فروخته می شود که سود آن به تولید کننده و مصرف کننده نمی رسد و در این بین تنها واسطه و دلالان هستند که عمده سودها را به جیب می زنند.
فروشندگان میدان میوه و تره بار مرکز استان که غالباً از وضعیت بد بازار و نبود مشتری گلایه دارند، می گویند: «قیمت میوه و تره بار با کاهش چشم گیری مواجه بوده است که دلیل اصلی آن تولید بیش از نیاز مصرف و مدیریت نشدن بازار و ورود بیش از اندازه این محصولات به استان است.»
به گفته آن ها، محصولات با قیمت بسیار پایین از کشاورز خریداری و به شکل امانی در میوه فروشی های عمده به فروش می رسد.
سؤالی که در ذهن شکل می گیرد، این است که چرا با وجود افت قیمت برخی از میوه ها و صیفی جات، هنوز هم در بسیاری از میوه فروشی ها، با قیمت های گذشته و شاید بیش از انداره به فروش می رسد.
آن طورکه واکاوی بازار نشان می دهد، هر کیلو خیار در عمده فروشی بین هزار و 200 تا هزار و 600 تومان به فروش می رسد در حالی که در خرده فروشی ها، از 2 هزار و 500 تا 3 هزار تومان عرضه می شود.
با این که مدیریت تنظیم بازار، برای کنترل بازار و جلوگیری از کاهش قیمت برخی محصولات از جمله سیب زمینی، به خرید و انبار این محصول اقدام کرده است، اما با اجرایی نشدن بخشی از برنامه ها، شاهد ورود سیب زمینی تازه از استان های جنوبی هستیم که موجب افت شدید قیمت سیب زمینی کهنه و نبود مشتری شده است، این امر نیز به نگرانی برای کشاورزان و حتی عمده فروشان تبدیل شده است که با این میزان سیب زمینی کهنه که خریدار چندانی هم ندارند، چه باید بکنند.
یکی از کسبه ای که در حال خرید در میدان میوه و تره بار برای خرده فروشی است، با گلایه از نوسان و اختلاف بالای قیمت میوه و تره بار می گوید: این روزها با افزایش واردات، قیمت برخی از محصولات باغی، کاهش یافته است، اگرچه این امر باید به نفع مصرف کننده باشد، اما قیمت ها در خرده فروشی های سطح شهر بسیار متغیر است.
وی اظهارمی دارد: به نظر می رسد قیمت ها بیشتر از آن چه که باید باشد به فروش می رسد.
در همین رابطه، یکی از خرده فروشان در سطح شهر نیز می گوید: مشکل اساسی در نوسان و اختلاف قیمت میوه ها در ارتباط با سیاست گذاری و برنامه ریزی های وزارت جهاد کشاورزی است.
وی که تمایلی به ذکر نام خود در این گزارش ندارد، ادامه می دهد: اجرا نشدن الگوی کشت و ورود میوه و صیفی جات تازه در زمانی که هنوز انبارها پر از میوه و صیفی جات است، دلیل اصلی این مشکل در بازار است.
وی ادامه می دهد: این روزها صدها تن صیفی جات وارد میادین میوه و تره بار استان شده است، در حالی که مدیریت محصولات پرآب طلب از سیاست های کشاورزی کشور است.
وی نیز از ورود سیب زمینی تازه به استان، در حالی که هنوز سیب زمینی کهنه در بازار وجود دارد، انتقاد می کند و می گوید: مردم دیگر سیب زمینی کهنه را نمی خرند و این محصول در انبارها خواهد ماند و ضرر آن متوجه کشاورزان خواهد بود.
مدیر تنظیم بازار سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی نیز با بیان این که قیمت گذاری میوه و صیفی جات براساس عرضه و تقاضا انجام می شود و سازمان کنترلی بر این موضوع ندارد، می گوید: درباره ورود و خروج میوه و کالا از دیگر استان ها محدودیت و ممنوعیتی وجود ندارد و میزان ورود محصولات به استان نیز قابل کنترل نیست.
«محمد زاده» با بیان این که اجرا نشدن الگوی کشت، یکی از مشکلات موجود در تولید محصولات باغی و کشاورزی است، ادامه می دهد: هنوز ساز و کار قانونی برای اجرای این امر در کشور وجود ندارد و کشاورزان با اجرا نکردن الگوی کشت هم خود متضرر می شوند و هم بازار را دچار نوسان قیمت میکنند.
وی می افزاید: سیب زمینی با قیمت تضمینی از کشاورزان خریداری می شود و اگر این محصول روی دست کشاورزان باقی مانده است، آن را خریداری می کنیم.
وی ادامه می دهد: نظارت بر قیمت گذاری از عمده تا خرده فروشی و تنظیم بازار در سطح بازار، بر عهده سازمان جهاد کشاورزی نیست.